บุหรี่ไฟฟ้า กับคำถามที่ทุกคนอยากรู้
24 ธ.ค. 56 / เปิดดู : 3,684

ถาม :: บุหรี่ไฟฟ้าคืออะไร
ตอบ :: บุหรี่ไฟฟ้าเป็นยาสูบชนิดใหม่ ที่ผู้สูบจะได้รับสารนิโคตินเหลว ที่ระเหยด้วยความร้อนจากไฟฟ้าเข้าสู่ร่างกาย การสูบบุหรี่ไฟฟ้าเป็นวิธีการนำสารเสพติดนิโคตินเข้าสู่ร่างกาย เช่นเดียวกับการสูบบุหรี่ แต่ไม่มีการเผาไหม้ใบยาสูบ

ถาม :: บุหรี่ไฟฟ้าประกอบด้วยอะไร
ตอบ :: บุหรี่ไฟฟ้าเป็นแท่งกลมคล้ายบุหรี่ ตัวมวนบุหรี่ไฟฟ้าแบ่งเป็นส่วนของแบตเตอรี่และส่วนที่บรรจุขวดขนาดเล็กใส่ของเหลวที่มีนิโคตินผสมอยู่ เวลาสูบสวิตซ์ไฟจะถูกเปิดเกิดไฟแดงที่ปลายแท่งพร้อมกับการทำงานของแบตเตอรี่ เกิดความร้อนทำให้ของเหลวในขวดที่บรรจุไว้ระเหยขึ้นมาเป็นควัน ถูกสูดเข้าไปในปอดทำให้ได้รับนิโคตินก่อนที่จะถูกพ่นออกมา

ถาม :: นิโคตินที่มีในบุหรี่ไฟฟ้า
ตอบ :: นิโคตินในบุหรี่ไฟฟ้าได้มาจากการสกัดสารนิโคตินจากใบยาสูบ นกั วทิ ยาศาสตรส์ ามารถสงั เคราะห์สารนิโคตินในห้องทดลองได้ แต่ต้นทุนในการสังเคราะห์ยังแพงมาก ส่วนใหญ่จึงยังใช้วิธีสกัดจากใบยาสูบ

ถาม :: บุหรี่ไฟฟ้ามีการใช้แพร่หลายมากี่ปีแล้ว
ตอบ :: ประมาณ 8 ถึง 10 ปี

ถาม :: ทำไมจึงมีการผลิตบุหรี่ไฟฟ้าขึ้น
ตอบ การเกิดขึ้นของบุหรี่ไฟฟ้าอาจจะมาจากสามสาเหตุ
หนึ่ง คือ ปัจจุบันประเทศต่างๆ ทั่วโลก ห้ามสูบบุหรี่ในสถานที่สาธารณะ เนื่องจากความตื่นตัวถึงอันตรายของควันบุหรี่มือสอง จึงมีผู้คิดค้นบุหรี่ไฟฟ้าขึ้น ซึ่งไม่มีการเผาไหม้เหมือนการสูบบุหรี่ธรรมดา ผู้ผลิตหวังว่าผู้ที่ติดบุหรี่สามารถที่จะสูบบุหรี่ไฟฟ้าในที่ที่กฎหมายห้ามสูบบุหรี่ได้
สอง คือ การสูบบุหรี่ไฟฟ้าเป็นวิธีการนำสารนิโคตินเข้าสู่ร่างกายที่สะอาดกว่าการสูบบุหรี่ธรรมดา ซึ่งการสูบบุหรี่ธรรมดา เป็นวิธีการนำสารนิโคตินเข้าสู่ร่างกายที่กล่าวได้ว่า “สกปรก” เนื่องจากมีการเผาไหม้ใบยาสูบ กระดาษที่ใช้มวนทำให้เกิดเขม่าและมีกลิ่นเหม็นเป็นที่น่ารังเกียจ
สาม คือ เพื่อลดอันตรายจากการสูบบุหรี่ (Harm reduction)

ถาม :: บุหรี่ไฟฟ้าเสพติดหรือไม่
ตอบ :: บุหรี่ไฟฟ้าเสพติดเหมือนบุหรี่ธรรมดา สารที่ทำ ให้เกิดการเสพติดในบุหรี่ไฟฟ้าคือสารนิโคตินเหลวที่สกัดจากใบยาสูบ หรือที่ได้จากการสังเคราะห์ขึ้น

ถาม :: นอกจากสารนิโคตินแล้ว บุหรี่ไฟฟ้ายังมีสารเคมีหรือสารพิษอื่นหรือไม่
ตอบ :: บุหรี่ไฟฟ้าก็มีการใช้สารปรุงแต่งกลิ่นรสเช่นเดียวกับบุหรี่ธรรมดา แต่ใช้น้อยชนิดกว่า เท่าที่มีรายงานพบมี 10 – 20 ชนิด เปรียบเทียบกับบุหรี่ธรรมดาที่มีสารปรุงแต่งกลิ่นรสนับร้อยชนิด

 

ถาม :: บุหรี่ไฟฟ้าเป็นอันตรายต่อสุขภาพหรือไม่
ตอบ :: เป็นอันตรายต่อสุขภาพโดยเป็นการเสพติดนิโคติน ซึ่งมีอำนาจเสพติดสูงเทียบเท่าเฮโรอีน นิโคตินกระตุ้นสมอง กระตุ้นหัวใจทำให้เส้นเลือดหดตัว ทำให้ความดันสูงขึ้นได้ เนื่องจากเพิ่งมีการใช้บุหรี่ไฟฟ้ามาใหม่ไม่เกินสิบปี แพทย์จึงยังไม่รู้อันตรายต่อร่างกายในการใช้ระยะยาว

ถาม :: การสูบบุหรี่ไฟฟ้า มีอันตรายต่างจากการสูบบุหรี่ธรรมดาอย่างไร
ตอบ :: การสูบบุหรี่ไฟฟ้าน่าจะมีอันตรายน้อยกว่าการสูบบุหรี่ธรรมดา เนื่องจากไม่มีสารเคมีที่เกิดจากการเผาไหม้เข้าสู่ร่างกาย แต่การสูบบุหรี่ไฟฟ้าอาจจะมีอันตรายมากก็ได้ หากอุปกรณ์ที่ใช้ไม่ได้มาตรฐาน อาจจะทำให้ผู้สูบได้รับนิโคตินเกินขนาด อันตรายอีกอย่างหนึ่งของบุหรี่ไฟฟ้า คือ อาจจะมีการผสมยาเสพติดชนิดอื่นเข้ากับนิโคตินเหลว ทำให้ผู้สูบได้รับทั้งนิโคตินและยาเสพติดชนิดอื่นได้ อันตรายที่อาจเป็นไปได้อีกข้อหนึ่งคือ นิโคตินเหลวที่บรรจุในขวดหากเก็บรักษาไม่ดี หรือเก็บไว้นานอาจจะมีเชื้อราหรือเชื้อโรคอื่นเกิดขึ้นได้ ทำให้ผู้สูบได้รับเชื้อโรคเข้าสู่ร่างกายเวลาสูบ

ถาม :: มีบุหรี่ไฟฟ้าที่ไม่มีสารนิโคตินเป็นส่วนประกอบหรือไม่
ตอบ :: มีความเป็นไปได้ โดยการตรวจตัวอย่างบุหรี่ไฟฟ้าในประเทศสิงคโปร์ พบว่ามากกว่า 90% ของบุหรี่ไฟฟ้าตรวจพบสารนิโคติน
- สารน้ำเหลวที่มากับบุหรี่ไฟฟ้า ที่ไม่มีนิโคตินอาจจะเป็นสารนิโคตินเหลวปลอม เพื่อหวังผลกำไรทางธุรกิจก็ได้ หรือเพื่อหลีกเลี่ยงการตรวจของภาครัฐก็เป็นได้
- ตามหลักวิชาการแล้ว หากไม่มีนิโคตินผสมอยู่ คนก็จะไม่สูบบุหรี่ไฟฟ้า พูดอีกทีหนึ่งก็คือ คนที่สูบบุหรี่ไฟฟ้า เพราะสูบแล้วได้รับสารนิโคติน ซึ่งเป็นสารออกฤทธิ์ที่สมอง และเป็นสารที่ทำให้เสพติด

ถาม :: เป็นไปได้หรือไม่ ที่คนจะติดบุหรี่ไฟฟ้าแทนการติดบุหรี่ธรรมดา
ตอบ :: มีความเป็นไปได้ โดยเฉพาะสังคมที่ไม่ยอมรับการสูบบุหรี่ มีบางกระแสความเห็นที่ว่า ถ้าหากไม่สามารถขจัดการเสพติดบุหรี่ธรรมดาให้หมดไป ก็ปล่อยให้ติดบุหรี่ไฟฟ้าแทนไปเลย

ถาม :: บารากู่ไฟฟ้า คืออะไร เป็นอันตรายต่อร่างกายหรือไม่
ตอบ :: ขณะนี้เริ่มมีการโฆษณาขายบารากู่ไฟฟ้าตามอินเตอร์เน็ต โดยแสดงรูปเหมือนกับบุหรี่ไฟฟ้าอ้างว่าปลอดภัย โดยสูบแล้วจะได้กลิ่นผลไม้ชนิดต่างๆ ความแตกต่างระหว่างบุหรี่ไฟฟ้า กับบารากู่ไฟฟ้าอยู่ที่บบารากู่ไฟฟ้า มีการเติมสารเคมีที่มีกลิ่นผลไม้เข้าไปในนิโคตินเหลวที่ใช้กับบุหรี่ไฟฟ้า แม้ที่โฆษณาขายจะอ้างว่าไม่มีสารนิโคตินก็ตาม ส่วนอันตรายของบารากู่ไฟฟ้าต่อร่างกาย น่าจะมากกว่าบุหรี่ไฟฟ้าธรรมดา เนื่องจากมีการเติมสารเคมีชนิดต่างๆ มากกว่าบุหรี่ไฟฟ้าธรรมดา ซึ่งสารเคมีทุกชนิดล้วนเป็นสารแปลกปลอมที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ

ถาม :: คนที่ได้รับควันมือสองจากบุหรี่ไฟฟ้าที่ผู้อื่นสูบ จะมีอันตรายหรือไม่
ตอบ :: ยังไม่มีรายงานว่า การได้รับควันบุหรี่มือสองจากบุหรี่ไฟฟ้าเป็นอันตรายต่อสุขภาพ แต่โดยหลักวิชาการแล้วอาจจะเป็นอันตรายต่อคนที่เป็นหืด ทำให้เกิดอาการหืดจับได้ เนื่องจากคนที่เป็นหืดจะไวต่อสารเคมีชนิดต่างๆ รวมถึงสารเคมีบางชนิดในบุหรี่ไฟฟ้า

ถาม :: บุหรี่ไฟฟ้า ช่วยให้เลิกบุหรี่ง่ายขึ้นหรือไม่
ตอบ :: ยังไม่มีหลักฐานการศึกษาที่ชัดเจนว่า บุหรี่ไฟฟ้าช่วยให้เลิกบุหรี่ง่ายขึ้น แต่มีงานวิจัยบางชิ้นที่พบว่าสามารถใช้ช่วยให้เลิกบุหรี่ได้พอๆ กับการใช้ยาแผ่นแปะกอเอี๊ยะนิโคติน

ถาม :: ทำไมประเทศส่วนใหญ่ในโลกจึงห้ามขายบุหรี่ไฟฟ้า
ตอบ :: เพราะ
- เป็นการเสพติดสารนิโคติน ในทางการแพทย์การติดนิโคติน จัดว่าเป็นโรคชนิดหนึ่ง
- อาจจะเป็นช่องทางที่นำสารเสพติดอื่นเข้าสู่ร่างกายได้
- ยังไม่รู้ผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาว
- อาจจะทำให้สังคมกลับมายอมรับการสูบบุหรี่ธรรมดามากขึ้น ซึ่งจะทำให้การควบคุมยาสูบยากขึ้น
- เยาวชนอาจจะเริ่มจากการติดบุหรี่ไฟฟ้า แล้วนำไปสู่การเสพติดบุหรี่แบบธรรมดา
- เป็นเหตุที่ทำให้คนไม่เลิกสูบบุหรี่ โดยสูบบุหรี่ไฟฟ้าในที่ที่ห้ามสูบ แต่สูบบุหรี่ธรรมดาในที่อื่นๆ
- บริษัทบุหรี่ข้ามชาติได้ทยอยเป็นเจ้าของโรงงานบุหรี่ไฟฟ้า ได้เริ่มทำการตลาดส่งเสริมการขายในรูปแบบเดียวกับการขายบุหรี่ธรรมดา น่าจะเป็นสัญญาณว่าบริษัทธุรกิจยาสูบมองเห็นโอกาสที่จะส่งเสริมให้เกิดการเสพติดบุหรี่ไฟฟ้าอย่างแพร่หลายและยั่งยืน

ถาม :: กฎหมายประเทศไทย บุหรี่ไฟฟ้ามีสถานะอย่างไร
ตอบ :: ณ ปัจจุบันนี้
- ฝ่ายกฎหมายกรมสรรพสามิตมีความเห็นว่า บุหรี่ไฟฟ้าไม่อยู่ภายใต้คำจำกัดความว่าเป็นบุหรี่ ภายใต้ พ.ร.บ.ยาสูบ 2509 กรมสรรพสามิตจึงไม่มีอำนาจควบคุมสินค้านี้
- ฝ่ายกฎหมายกรมควบคุมโรคมีความเห็นว่าบุหรี่ไฟฟ้าก็ไม่ใช่ผลิตภัณฑ์ยาสูบตามคำนิยามยาสูบ ภายใต้ พ.ร.บ.ควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ.2535 แต่มีลักษณะเป็นแท่งเหมือนบุหรี่ เข้าข่าย พ.ร.บ.ควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ. 2535 มาตรา 10 คือ เป็นผลิตภัณฑ์เลียนแบบยาสูบ “ผู้ขายบุหรี่ไฟฟ้ามีโทษปรับ” แต่บุหรี่ไฟฟ้าที่ไม่ได้มีลักษณะเป็นแท่งเหมือนมวนบุหรี่ก็ไม่เข้าข่ายกฎหมายนี้ ปัจจุบันจึงยังไม่มีความชัดเจนในการที่จะควบคุมบุหรี่ไฟฟ้า

ถาม :: การสูบบุหรี่ไฟฟ้าผิดกฎหมายไทยหรือไม่
ตอบ :: กฎหมายไทยยังไม่มีการห้ามสูบบุหรี่ไฟฟ้า ผู้สูบบุหรี่ไฟฟ้าจึงไม่มีความผิด เว้นแต่ว่าผสมสิ่งเสพติดชนิดอื่นๆ ในบุหรี่ไฟฟ้า

ถาม :: การสูบบุหรี่ไฟฟ้าในสถานที่ห้ามสูบบุหรี่ผิดกฎหมายหรือไม่
ตอบ :: ยังมีข้อถกเถียงว่าการสูบบุหรี่ไฟฟ้าในที่ที่กฎหมายห้ามสูบบุหรี่ผิดหรือไม่ ตาม พ.ร.บ. คุ้มครองสุขภาพของผู้ไม่สูบบุหรี่ แต่เจ้าหน้าที่กระทรวงสาธารณสุขก็สามารถห้ามสูบบุหรี่ไฟฟ้าในที่
สาธารณะได้ โดยใช้ พ.ร.บ.การสาธารณสขุ พ.ศ.2535 ข้อหาเป็นการกระทำที่รบกวนผู้อื่น ปัจจุบันนี้สายการบินส่วนใหญ่ รวมทั้งการบินไทย และบางกอกแอร์เวย์ก็ห้ามสูบบุหรี่ไฟฟ้าบนเครื่องบินแล้ว

ถาม :: โรงเรียนควรจะทำอย่างไรกับปัญหานักเรียนสูบบุหรี่ไฟฟ้า
ตอบ :: โรงเรียนไม่ควรจะอนุญาตให้นักเรียนสูบบุหรี่ไฟฟ้า เพราะ
1. การสูบบุหรี่ไฟฟ้าเป็นการติดสิ่งเสพติด กรณีนี้ คือ การติดสารนิโคตินเหลวที่อยู่ในบุหรี่ไฟฟ้า
2. นักเรียนอาจจะสูบทั้งบุหรี่ไฟฟ้าและบุหรี่ธรรมดา โดยเวลาอยู่ในโรงเรียนอาจจะสูบเฉพาะบุหรี่ไฟฟ้า แต่เวลาไปอยู่ที่อื่นก็กลับไปสูบบุหรี่ธรรมดา
3. การสูบบุหรี่ไฟฟ้า อาจจะเปิดโอกาสให้มีการผสมสารเสพติดชนิดอื่นๆ ในนิโคตินเหลวที่ใช้กับบุหรี่ไฟฟ้าได้
4. บุหรี่ไฟฟ้ายังมีราคาแพงพอสมควร เป็นการสูญเปล่าโดยเฉพาะสำหรับเยาวชน

ถาม :: แล้วเราควรจะควบคุมบุหรี่ไฟฟ้าอย่างไร
ตอบ :: ประเทศไทยควรจะมีการกำหนดนโยบายให้ชัดเจนลงไปว่าจะควบคุมบุหรี่ไฟฟ้าอย่างไร เพื่อคุ้มครองสุขภาพของประชาชน จะโดยการนำสินค้าบุหรี่ไฟฟ้าเข้าสู่ระบบการควบคุมอย่างถูกกฎหมาย โดยการปรับปรุงแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเป็นการกำหนดให้บุหรี่ไฟฟ้าเป็นผลิตภัณฑ์ยาสูบชนิดหนึ่งหรือจะกำหนดว่าเป็นยา หรือจะกำหนดว่าเป็นสารพิษ หรือจะกำหนดว่าเป็นสิ่งผิดกฎหมาย การตัดสินใจล่าช้าในการดำเนินการจะทำให้การใช้บุหรี่ไฟฟ้าแพร่ระบาด ก่อให้เกิดความสูญเสียต่อสุขภาพ อาจนำไปสู่การแพร่ระบาดของยาเสพติดร้ายแรงชนิดอื่นที่ถูกนำมาเสพร่วมกับบุหรี่ไฟฟ้า ขณะนี้ฝ่ายที่ได้ประโยชน์ คือ พ่อค้าที่ขายบุหรี่ไฟฟ้า เพราะไม่ต้องแม้แต่เสียภาษีใดๆ เลย

ถาม :: แนวโน้มอนาคตบุหรี่ไฟฟ้า
ตอบ :: ปัจจุบันมีการแพร่ระบาดของบุหรี่ไฟฟ้าอย่างรวดเร็วทั่วโลก มีแนวโน้มจะเป็นรูปแบบหนึ่งของการเสพติดยาสูบ บริษัทบุหรี่ข้ามชาติใหญ่ๆ ได้เข้ามามีส่วนเป็นเจ้าของสินค้าบุหรี่ไฟฟ้าแล้ว จึงคาดการณ์ได้ว่าจะมีการส่งเสริมการขายบุหรี่ไฟฟ้าเช่นเดียวกับการขายบุหรี่ธรรมดาอย่างแน่นอน

 

ศ.นพ.ประกิต วาทีสาธกกิจ
เลขาธิการมูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่
ธันวาคม 2556

เอกสารดาวน์โหลด
ย้อนกลับ กลับด้านบน