ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 19 ซึ่งออกตามความในพระราชบัญญัติคุ้มครองสุขภาพของผู้ไม่สูบบุหรี่ พ.ศ.2535 นั้น นับตั้งแต่ช่วงปี พ.ศ.2551 เป็นต้นมา เครือข่ายครูเพื่อโรงเรียนปลอดบุหรี่ สนับสนุนโดยมูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) จึงได้ดำเนินโครงการโรงเรียนปลอดบุหรี่ในพื้นที่นำร่อง 5 จังหวัดได้แก่ เชียงใหม่ ขอนแก่น สงขลา ชลบุรี และกรุงเทพฯ และปี พ.ศ.2556-2558 ขยายผลการดำเนินงานไปยัง 8 จังหวัด ได้แก่ เชียงราย พิษณุโลก นครราชสีมา มหาสารคาม อุบลราชธานี นนทบุรี ระยอง และสุราษฎร์ธานี โดยสนับสนุนให้โรงเรียนดำเนินมาตรการต่าง ๆ เพื่อให้เป็นเขตปลอดบุหรี่ตามประกาศกระทรวงข้างต้น

ด้วยเล็งเห็นความสำคัญในการประเมินผลการดำเนินงาน การเฟ้นหาบทเรียนและประสบการณ์ดี ๆ จากการดำเนินงาน ตลอดจนพัฒนาให้เกิดเป็นโรงเรียนปลอดบุหรี่ต้นแบบ เครือข่ายครู ฯ จึงจัดทำเกณฑ์มาตรฐานการรับรอง “โรงเรียนปลอดบุหรี่ และโรงเรียนปลอดบุหรี่ต้นแบบ” เพื่อใช้เป็นแนวทางในการติดตามและประเมินผลโรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการ เพื่อความเป็นเอกภาพและมีมาตรฐานเดียวกัน และเพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการส่งเสริมสนับสนุนให้ระบบการประกันคุณภาพการดำเนินงานโรงเรียนปลอดบุหรี่ภายในของสถานศึกษาเข้มแข็งและยั่งยืน

เอกสารฉบับนี้ จัดทำขึ้นโดยมุ่งหวังที่จะให้โรงเรียนที่ร่วมโครงการใช้เป็นแนวทางในการดำเนินงานและพัฒนา ให้บรรลุผลตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้ และให้หน่วยงานต้นสังกัดหรือหน่วยงานอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง ได้ใช้เป็นแนวทางในการติดตามและพัฒนาโรงเรียนในสังกัดให้ได้ตามเกณฑ์ที่กำหนด